የክርስቲያን ሕይወት የዕለት ተዕለት ንስሐ ነው

የክርስቲያን ሕይወት የዕለት ተዕለት ንስሐ ነው

እግዚአብሔር በየቀኑ ኃጢአትን ይቅር የሚል ከሆነ ክርስቲያኖች በእሁድ ዕለት አብረው ለምን ይናዘዛሉ?

"ማክሰኞ ኃጢአት ሠራሁ ፤ እስከ እሁድ መጠበቅ አለብኝን?"

አንድ ክርስቲያን በማክሰኞ ምሽት ከባድ ኃጢአት ሠራ እንበል። ሕሊናው ወዲያውኑ ይከስሰዋል። ያደረገው ነገር ከእግዚአብሔር ትእዛዝ ጋር እንደሚቃረን ያውቃል። በእርሱ ያፍራል፣ በእግዚአብሔር ፊት ይናዘዛል፣ ስለ ክርስቶስ ብሎ ምሕረትን ይጠይቃል፣ እንዲሁም ከኃጢአቱ ለመመለስ ይመኛል።

ነገር ግን የእሁድ ጥዋት አምልኮ አምስት ቀናት ይቀሩታል።

እስከዚያው ድረስ ይቅርታ ሳያገኝ መቆየት አለበትን? ቄሱ በጉባኤው ፊት ቆሞ ይቅርታን (Absolution) እስኪያወጅ ድረስ መጠበቅ አለበትን? ወደሚቀጥለው የእሁድ አምልኮ ሳይደርስ ረቡዕ ዕለት ቢሞት፣ ይቅር ሳይባል ሞተ ማለት ነውን?

መልሱ "አይደለም" ከሆነ ፤ እና ታሪካዊ የሉተራን ሥነ-መለኮት በጽኑ የሚያስጠነቅቀው "አይደለም" ብሎ ከሆነ ፤ ወዲያውኑ ሌላ ጥያቄ ይከተላል።

ታዲያ ቤተክርስቲያን እሁድ ዕለት ተሰብስባ፦

"በሃሳብ፣ በቃልና በድርጊት አንተን በድለናል..."

ብላ ለምን ትናዘዛለች? ክርስቲያኖች በሳምንቱ ሙሉ አስቀድመው ከተጸጸቱ ኃጢአታቸውን ለምን እንደገና ይናዘዛሉ? እንዲሁም ከተናዘዟቸው ኃጢአቶች መካከል ብዙዎቹ በግለሰቦች በምስጢር የተፈጸሙ ሆነው ሳለ፣ መላው ጉባኤ ለምን አብሮ ይናዘዛል?

እነዚህ ጥያቄዎች በሉተራን ሥነ-መለኮት ውስጥ እጅግ አስፈላጊ የሆነውን ነገር ግን በቀላሉ የሚሳሳተውን ልዩነት ያጋልጣሉ፦ የዕለት ተዕለት ንስሐ እና የማህበረሰብ የጋራ ንስሐ ይቅርታን ለማግኘት የሚደረጉ ተፎካካሪ መንገዶች አይደሉም።

ክርስቲያን ከሰኞ እስከ ቅዳሜ ይቅር ያልተባሉ ኃጢአቶችን ሲያከማች ውሎ እሁድ ዕለት የ መንፈሳዊ ሂሳቡን ለማፅዳት ወደ ቤተክርስቲያን የሚመጣ አይደለም። በተመሳሳይ መልኩ ሉተራኒዝም ፓስተሩ ሌላ ቦታ የማይገኝ የይቅርታ ምንጭ አለው ብሎ አያስተምርም።

ይልቁንም ክርስትና የሚጀምረው በጣም እውነተኛ ከሆነ ነገር ነው፦ ክርስቶስ ማስተስረዩን አስቀድሞ ፈጽሟል። ወንጌል ያንን ያለቀለት ሥራ ያውጃል። እምነት ክርስቶስ ቃል የገባውን ይቀበላል። እናም ክርስቶስ ኃጢአታቸውን ላመኑ ሰዎች ይቅርታውን ዘወትር የሚሰጥባቸውን የተጨበጡ የጸጋ መንገዶች (Means of Grace) አዘጋጅቷል፦ እነርሱም ቃሉ፣ ጥምቀት፣ የይቅርታ አዋጅ (Absolution) እና የሥጋውና የደሙ ምስጢር ናቸው።

ስለዚህ የእሁድ ዕለት የጋራ ንስሐ ከዚህ የበለጠ ትልቅ እውነታ ውስጥ የሚካተት ነው። የክርስቲያን ሙሉ ሕይወቱ ንስሐ ነው። የቤተክርስቲያን ሙሉ ሕይወቷ ተቀባይነት ነው። የይቅርታም ምንጭ ዘወትር ክርስቶስ ነው።

1. ንስሐ ማለት ምን ማለት ነው?

የመጀመሪያው አስቸጋሪ ነገር "ንስሐ" የሚለው ቃል እራሱ ነው።

በተለመደው አነጋገር "ንስሐ" ማለት አብዛኛውን ጊዜ በጣም ማዘን ማለት ነው። አንድ ሰው ኃጢአት ይሠራል፣ የጥፋተኝነት ስሜት ይሰማዋል፣ በሆነው ነገር ይጸጸታል፣ በተለየ መንገድ ለመኖር ቃል ይገባል፣ ስለዚህም ራሱን እንደ ተጸጸተ ይቆጥራል።

የቅዱሳት መጻሕፍት ግንዛቤ ግን ከዚህ የበለጠ ጥልቅ ነው። በብሉይ ኪዳን ከንስሐ ጋር ተያይዘው ከሚገኘ ዋና ዋና ፅንሰ-ሐሳቦች አንዱ שׁוּב (shuv) በሚለው የዕብራይስጥ ግስ የተገለፀ ሲሆን፣ መሠረታዊ ትርጉሙም "መመለስ" ማለት ነው።

ነቢያት እስራኤልን ወደ እግዚአብሔር እንዲመለሱ በተደጋጋሚ ይጠራሉ፦

"በሙሉ ልባችሁ ወደ እኔ ተመለሱ።"

— ኢዩኤል 2:12

ምስሉ የግንኙነትና የአቅጣጫ ነው። የሰው ልጅ ከእግዚአብሔር ፊቱን አዙሯል። ንስሐ ደግሞ ወደ እርሱ መመለስ ነው። ነገር ግን ይህ መመለስ እንኳ ወደ ውጫዊ ሃይማኖታዊ ድርጊት ሊወርድ አይገባም። ኢዩኤል ወዲያውኑ ይቀጥላል፦

"ልባችሁን እንጂ ልብሳችሁን አትቅደዱ።"

— ኢዩኤል 2:13

ልብ ከእግዚአብሔር እንደ ተወገደ ከቀረ የውጭ የሐዘን ምልክቶች በቂ አይደሉም። ስለዚህ ንስሐ በእግዚአብሔር ፍርድ ፊት የራስን ጽድቅ መተው እና እግዚአብሔር መሐሪ ስለሆነ ወደ እርሱ መመለስን ያካትታል።

የኢዩኤል የሚቀጥሉት ቃላት ወሳኝ ናቸው፦

"እርሱ ጸጋና ርኅሩኅ ነውና... ወደ አምላካችሁ ወደ እግዚአብሔር ተመለሱ።"

ንስሐ የሚቻለው እግዚአብሔር ማን እንደ ሆነ ስለሚታወቅ ነው። ኃጢአተኛው በቂ የስሜት ሥቃይ በማሳየት መለኮታዊ ምሕረትን አያመርትም። እርሱ የሚመለሰው እግዚአብሔር መሐሪ ስለሆነ ነው።

ይህ ልዩነት ለሉተራን ሥነ-መለኮት ማዕከላዊ ይሆናል።

2. ሜታኖያ (Metanoia)፦ የጥፋተኝነት ስሜት ከመሰማት በላይ

ሐዲስ ኪዳን በተደጋጋሚ μετάνοια (metanoia) የሚለውን ስምና μετανοεῖን (metanoein) የሚለውን ግስ ይጠቀማል። ቃሉ አንዳንዴ በቀላሉ "አእምሮን/ሃሳብን መለወጥ" ተብሎ ይብራራል። ከቃሉ አመጣጥ አንጻር ሲታይ ይህ የሃሳቡን አንድ ክፍል ይይዛል፤ ነገር ግን በሐዲስ ኪዳን አጠቃቀም ንስሐ የሰውን አመለካከት ከመቀየር ያለፈ እጅግ ሀብታም ትርጉም አለው።

ኢየሱስ ህዝባዊ አገልግሎቱን ሲጀምር እንዲህ ሲል ያውጃል፦

"መንግሥተ ሰማያት ቀርባለችና ንስሐ ግቡ።"

— ማቴዎስ 4:17

ኢየሱስ "የተለየ አእምሯዊ አመለካከት አዳብሩ" ማለቱ ብቻ አይደለም። የእግዚአብሔር መንግሥት መምጣት የሰው ልጅ ወደ እግዚአብሔር ሙሉ በሙሉ አቅጣጫውን እንዲለውጥ ይጠይቃል።

ጴጥሮስም በጰንጠቆስቴ ዕለት በተመሳሳይ መልኩ ይሰብካል፦

"ንስሐ ግቡ፥ ኃጢአታችሁም ይሰረይ ዘንድ እያንዳንዳችሁ በኢየሱስ ክርስቶስ ስም ተጠመቁ፤"

— ሐዋርያት ሥራ 2:38

ስለዚህ ንስሐ የሰውን ልጅ ከኃጢአት፣ ከእግዚአብሔር ፍርድ እና በክርስቶስ ካለው የእግዚአብሔር የይቅርታ ተስፋ ጋር ያለውን ግንኙነት ይመለከታል።

ነገር ግን ወዲያውኑ አንድ አስፈላጊ ልዩነት መደረግ አለበት። ንስሐ ለይቅርታ የሚከፈል ክፍያ አይደለም። እግዚአብሔር፦ "በስሜት በበቂ ሁኔታ ከተሣቀይህ ይቅር ማለትን አስባለሁ" አይልም። ያ ከሆነ ጸጸትን ይቅርታ የሚገዛበት ሥራ ያደርገዋል። የሉተራን የእምነት መግለጫዎች ይህንን ሃሳብ አጥብቀው ውድቅ ያደርጋሉ።

3. የሉተራን ኦርቶዶክስ ብያኔ፦ ጸጸትና እምነት

የኦግስበርግ እምነት መግለጫ (Augsburg Confession) አንቀጽ 12 "ስለ ንስሐ" በሚለው ክፍል ንስሐ በአግባቡ በሁለት ክፍሎች እንደሚካተት ያብራራል።

የመጀመሪያው ጸጸት (Contrition) ነው፦ ሕሊና ኃጢአትን በሚያውቅበት ጊዜ የሚፈጠር ፍርሃት ወይም ሐዘን። ሁለተኛው እምነት ነው፦ ከወንጌል ወይም ከይቅርታ አዋጅ (Absolution) የሚወለድ፣ በክርስቶስ ምክንያት ኃጢአት ይቅር እንደተባለ የሚያምን እምነት።

ይህ ልዩነት መሠረታዊ ነው። እንዲህ ልናስቀምጠው እንችላለን፦

• ሕግ → ጸጸት

• ወንጌል → እምነት

ሕግ ያጋልጣል፦ "ኃጢአት ሠርተሃል።" ወንጌል ያውጃል፦ "ክርስቶስ ስለ ኃጢአተኞች ሞቷል፤ ስለ እርሱም ብሎ ኃጢአትህ ይቅር ተብሏል።"

ስለዚህ ንስሐ በሐዘን ብቻ ሊያበቃ አይችልም። ያለ ክርስቶስ የተሸበረ ሕሊና ገና ሙሉው ክርስቲያናዊ የንስሐ እውነታ አይደለም። ይሁዳ ታላቅ ጸጸት ተሰምቶት ነበር፤ ሆኖም ተስፋ መቁረጥ የሚያድን ንስሐ አይደለም። ክርስቲያናዊ ንስሐ ኃጢአትን ከማወቅ ወደ ክርስቶስ ተስፋ ቃል ይንቀሳቀሳል።

የኦግስበርግ እምነት መግለጫ መከላከያ (Apology of the Augsburg Confession) ይህንን በሰፊው ያብራራል፤ ምክንያቱም የተሐድሶ አባቶች የመካከለኛው ዘመን የንስሐ ሥርዓቶች የተሸበሩ ሕሊናዎችን ወደ ውስጥ እንዲመለከቱ ያደርጋሉ ብለው ይፈሩ ነበር፦ "በበቂ ሁኔታ ተናዝዤአለሁን? በበቂ ሁኔታ አዝናለሁን? እያንዳንዱን ኃጢአት አስታውሻለሁን? በቂ ማካካሻ አድርጌአለሁን?"

የሉተራን መልስ ሕሊናን ወደ ውጭ ይመራዋል፦ "ወደ ክርስቶስ ተመልከት።" የይቅርታ እርግጠኝነት ያረፈው በንስሐው ሙሉነት ላይ ሳይሆን በእግዚአብሔር ተስፋ ቃል ታማኝነት ላይ ነው።

4. መዝሙር 51፦ ዳዊት የስነ-ሥርዓት ቀንን አላገደደውም

ዳዊት ከቤርሳቤህና ከኦርዮ ጋር በተያያዘ ከፈጸመው ኃጢአት በኋላ ያደረገው ንስሐ ከመጽሐፍ ቅዱስ ታላላቅ ምሳሌዎች አንዱን ይሰጠናል።

መዝሙር 51 ሲጀምር፦

"አምላክ ሆይ፥ እንደ ቸርነትህ መጠን ማረኝ፤"

— መዝሙር 51:1

ዳዊት ከየት እንደ ጀመረ አስተውሉ። "ምን ያህል በቅንነት እንደ ተጸጸትኩ ተመልከት" አላለም። "የምሠራቸውን በጎ ሥራዎች ተመልከት"አላለም። "ምን ያህል ሥቃይ እንዳሳለፍኩ ተመልከት" አላለም። ይልቁንም፦ "እንደ ቸርነትህ መጠን" አለ።

የዳዊት ተስፋ ከራሱ ውጭ ይገኛል። እርሱም እንዲህ ሲል ይናዘዛል፦

"እኔ መተላለፌን አውቃለሁና፥ ኃጢአቴም ሁልጊዜ በፊቴ ነውና።"

ራሱን አያሳብብም። ጥፋቱን አያቃልልም። ቤርሳቤህን፣ ሁኔታዎችን፣ ንጉሥነቱን፣ ፈተናውን ወይም ሥነ-ልቦናውን አያባብብም። እግዚአብሔርን በድሏል።

ሆኖም የዳዊት ጸሎት የጥፋተኝነትን ስሜት በመናዘዝ ብቻ አልቀረም። እንዲህ ሲል ይጠይቃል፦

"አምላክ ሆይ፥ ንጹሕ ልብን ፍጠርልኝ፤"

ስለዚህ ንስሐ በተመሳሳይ ጊዜ ኃጢአትን መቃወም እና ወደ መለኮታዊ ምሕረት መሄድ ነው። እናም በጽሑፉ ውስጥ ዳዊት እግዚአብሔርን ለይቅርታ ከመጠራቱ በፊት የተወሰነ ሳምንታዊ የአምልኮ ቀን መጠበቅ እንዳለበት የሚያመላክት ምንም ነገር የለም።

5. ናታን የሰጠው ይቅርታ፦ "እግዚአብሔር ደግሞ ኃጢአትህን አርቆልሃል"

በ2 ሳሙኤል ውስጥ ያለው ታሪክ ነገሩን የበለጠ ግልጽ ያደርገዋል። ናታን ዳዊትን ይገሥጸዋል። ሕጉ የዳዊትን የራስ ማታለል ያፈርሰዋል። ዳዊትም እንዲህ ሲል ይናዘዛል፦

"እግዚአብሔርን በድያለሁ።"

— 2 ሳሙኤል 12:13

ናታን ወዲያውኑ ይመልሳል፦

"እግዚአብሔር ደግሞ ኃጢአትህን አርቆልሃል፤ አትሞትም።"

ተከታታይነቱን አስተውሉ፦ ተገሥጾ → መናዘዝ → ይቅርታ (Absolution)

ናታን እንዲህ አላለም፦ "በጣም ጥሩ። የሚቀጥለውን ሰንበት ወደ ቤተ መቅደስ ና፣ ምናልባት እግዚአብሔር ይቅር ይልሃል።" ወይም ናታን፦ "የእግዚአብሔርን ምሕረት ከማውጀቴ በፊት በቂ ሐዘን ማሳየት አለብህ" አላለም። የእግዚአብሔርን ውሳኔ አወጀ።

ይህ ክፍል ለሉተራን የይቅርታ አዋጅ (Absolution) ግንዛቤ በጣም አስፈላጊ የሆነውን ነገር ያስቀድማል። በእግዚአብሔር የተሾመው አገልጋይ የእግዚአብሔርን ተስፋ ሲናገር፣ እምነት ቃላቱን ከእሱ የራቀ አጋጣሚ አድርጎ አይመለከተውም። ይልቁንም እንደ እግዚአብሔር ቃል ይቀበለዋል። የዳዊት ይቅርታ በእግዚአብሔር ምሕረት ላይ የተመሠረተ እንጂ በቀኑ ላይ አልነበረም።

6. አንድ ክርስትያን ይቅር ለመባል እስከ እሁድ መጠበቅ አለበትን?

ስለዚህ መልሱ በግልጽ ሊነገር ይችላል፦ አይደለም።

አንድ ክርስትያን ማክሰኞ ከሰዓት 9:00 ሰዓት ላይ ኃጢአት ቢሠራና ወዲያውኑ ኃጢአቱን ቢያውቅ፣ በ9:01 ሰዓት በእግዚአብሔር ፊት ተናዝዞ ወደ ክርስቶስ መሸሽ ይችላል። እሁድ ዕለት አያገድድም። እግዚአብሔር ምሕረት ለማድረግ ፈቃደኛ ከመሆኑ በፊት ቀሳውስት መፈለግ አያስፈልገውም። እስከሚቀጥለው ፕሮግራም ድረስ ከክርስቶስ ውጭ አይቆይም።

ዮሐንስ እንዲህ ሲል ይጽፋል፦

"በኃጢአታችን ብንናዘዝ ኃጢአታችንን ይቅር ሊለን ከአመፃም ሁሉ ሊያነጻን የታመነና ጻድቅ ነው።"

— 1 ዮሐንስ 1:9

እርግጠኝነቱ የት ላይ እንዳረፈ እንደገና አስተውሉ፦ "እርሱ የታመነ ነው።" እርግጠኝነቱ በእግዚአብሔር ማንነትና ተስፋ ቃል ላይ የተመሠረተ ነው።

ለዚህ ነው ክርስቲያን በየቀኑ የጌታን ጸሎት መጸለይ የሚችለው፦ "በደላችንን ይቅር በለን።" ኢየሱስ እራሱ ደቀ መዛሙርቱ ዘወትር የአባታቸውን ይቅርታ እንዲሹ ያስተምራቸዋል። "ከሰኞ እስከ ቅዳሜ ካለው በቀር" የሚል አንቀጽ የለም።

7. እስከ እሁድ ከመድረሴ በፊት ብሞትስ?

ይህ ግምታዊ ጥያቄ ሥነ-መለኮታዊውን ጥያቄ በግልጽ ያሳያል።

አንድ ክርስቲያን አርብ ዕለት ኃጢአት ሠራ እንበል። ኃጢአቱን ያውቃል። ይጠላዋል። በእግዚአብሔር ፊት ይናዘዛል። በክርስቶስ ተስፋ ቃል ይተማመናል። እሁድ ዕለት ወደ ቤተክርስቲያን ለመሄድ ያቅዳል። ነገር ግን ቅዳሜ ምሽት ይሞታል፤ ታዲያ የእሁድ ዕለት የጋራ ይቅርታን ስላላገኘ ይኮነናልን?

አይደለም።

እንዲህ ያለው ድምዳሜ ድኅነትን እስከሚቀጥለው የአምልኮ ጊዜ ድረስ በመቆየት ላይ የተመሠረተ ያደርገዋል። በክርስቶስ ጎን የተሰቀለው ሌባ እንዲህ ዓይነቱን ግንዛቤ ያፈርሰዋል። እርሱ በአምልኮ ለመካፈል ዕድል አልነበረውም። ማካካሻ ለማድረግ ዕድል አልነበረውም። የዓመታት የሥነ-ምግባር መሻሻል ለማሳየት ዕድል አልነበረውም። እርሱ ወደ ክርስቶስ ተመለሰ፦

"ኢየሱስ ሆይ፥ በመንግሥትህ በመጣህ ጊዜ አስበኝ።"

ኢየሱስም መለሰለት፦

"እውነት እልሃለሁ፥ ዛሬ ከእኔ ጋር በገነት ትሆናለህ።"

— ሉቃስ 23:42–43

የሌባው ተስፋ ሙሉ በሙሉ በአጠገቡ ባለው አካል ላይ ያረፈ ነበር። እምነት ማለት ያ ነው።

8. ታዲያ ኦርቶዶክስ ሉተራኒዝም የይቅርታ አዋጅ (Absolution) ለምን አለው?

በዚህ ነጥብ ላይ ወደ ተቃራኒው አቅጣጫ በጣም ርቆ መሄድ ይቻላል። "ቀጥታ ለእግዚአብሔር መናዘዝ ከቻልኩ፣ ፓስተር ለምን ያስፈልገኛል? ክርስቶስ የይቅርታ አዋጅን ለምን ሰጠ? ሁሉም በግል ይጸልይ ለማለት ለምን አልተቻለም?"

ምክንያቱም ክርስቶስ ስለ ሰው ሕሊና የሚያውቀው ነገር ስላለ ነው። ኃጢአተኛው በተደጋጋሚ ይጠይቃል፦ "ነገር ግን ይህ ተስፋ በእርግጥ ለእኔ ይሰራልን?"

"እግዚአብሔር ኃጢአተኞችን ይቅር ይላል" ብሎ በረቂቅ መናገር አንድ ነገር ነው። "ኃጢአትህን ሁሉ ይቅር ብዬሃለሁ" ብሎ መስማት ደግሞ ሌላ ነገር ነው።

ክርስትና እጅግ በጣም የተጨበጠ ነው። እግዚአብሔር ይቅርታን ተራ ረቂቅ ሥነ-መለኮታዊ አጋጣሚ አድርጎ ብቻ አያስቀምጥም። እርሱ ተስፋውን በውጫዊ መንገዶች ያደርሳል። ይህ የሉተራን ምስጢራተ-ቤተክርስቲያን (Sacramental Theology) በጣም ጥልቅ ከሆኑት ባህሪያት አንዱ ነው።

9. የመንግሥተ ሰማያት መክፈቻዎች ሥልጣን (The Office of the Keys)

ከትንሣኤው በኋላ ክርስቶስ ለደቀ መዛሙርቱ ተገልጦ እንዲህ ይላቸዋል፦

"ሰላም ለእናንተ ይሁን፤ አባት እኔን እንደ ላከኝ እኔ ደግሞ እልካችኋለሁ።"

ከዚያም፦

"መንፈስ ቅዱስን ተቀበሉ። ኃጢአታቸውን ይቅር ያላችኋቸው ሁሉ ይቅር ተብለውላቸዋል፤"

— ዮሐንስ 20:21–23

የሉተራን ሥነ-መለኮት እነዚህን ቃላት በቁም ነገር ይወስዳቸዋል። ክርስቶስ ለቤተክርስቲያኑ ኃጢአትን ይቅር የማለት ሥልጣን ሰጥቷል።

ስለዚህ ትንሹ ካቴኪዝም (Small Catechism) እንዲህ ሲል ይጠይቃል፦ "የመክፈቻዎች ሥልጣን ማለት ምን ማለት ነው?" መልሱም፦ ክርስቶስ በምድር ላለችው ቤተክርስቲያኑ የተጸጸቱ ኃጢአተኞችን ኃጢአት ይቅር እንድትል፣ ያልተጸጸቱትን ደግሞ እስከሚጸጸቱ ድረስ ይቅርታ እንዳታደርግላቸው የሰጣት ልዩ ሥልጣን ነው ብሎ ይመልሳል።

ስለዚህ ቄሱ ይቅርታ የሚለው በግል መለኮታዊ ኃይል ስላለው አይደለም። እርሱ ይቅርታ የሚያደርገው በክርስቶስ ቦታ ሆኖና በክርስቶስ ትእዛዝ ነው። ልዩነቱ ታላቅ ነው። ምንጩ ፓስተሩ አይደለም፤ ክርስቶስ ነው። ፓስተሩ የክርስቶስ ተስፋ ቃል በግልጽ የሚነገርበት አፍ ነው።

10. የይቅርታ አዋጅ ወንጌል እንጂ ሌላ የይቅርታ ምንጭ አይደለም

ይህ የሚታየውን ተቃርኖ ለመፍታት ይረዳል።

• አባባል 1፦ ክርስቲያን እስከ እሁድ ሳይጠብቅ በወንጌል በማመን ይቅርታን ማግኘት ይችላል።

• አባባል 2፦ ክርስቶስ በይቅርታ አዋጅ (Absolution) አማካኝነት ኃጢአትን በእውነት ይቅር ይላል።

ሁለቱም እውነተኛ ናቸው። ለምን? ምክንያቱም ተፎካካሪ የይቅርታ ሥርዓቶች አይደሉም። ወንጌልና የይቅርታ አዋጅ ያንኑ አንዱን ክርስቶስን ያደርሳሉ።

አንድ ንጉሥ የይቅርታ ደብዳቤ ሲጽፍ አስቡ። ይቅርታው ያለው ንጉሡ ስለፈቀደው ነው። በግልጽ ሊነገር ይችላል፤ በግል ሊሰጥ ይችላል፤ ወይም ከተፈቀደ ሰነድ ሊነበብ ይችላል። እነዚህ የተለያዩ ይቅርታዎች አይደሉም። የሚያስተላልፉት ያንኑ አንዱን የንጉሥ ውሳኔ ነው።

በተመሳሳይ መልኩ የሉተራን ሥነ-መለኮት እንዲህ ብሎ አያስብም፦

• የግል ጸሎት ይቅርታ = አንድ ይቅርታ

• የእሁድ ይቅርታ አዋጅ = ሌላ ይቅርታ

• የጥምቀት ይቅርታ = ሌላ ይቅርታ

• የጌታ እራት ይቅርታ = ሌላ ይቅርታ

አንድ የማዳን ሥራ ብቻ አለ፦ ስለ ኃጢአተኞች የተሰቀለውና የተነሣው ክርስቶስ። የጸጋ መንገዶች ዘወትር እርሱን ለሚያስፈልጋቸው ሕሊናዎች ያንኑ ክርስቶስንና ጥቅሞቹን በተደጋጋሚ ያደርሳሉ።

11. ታዲያ እሁድ ዕለት እንደገና ለምን ይናዘዛሉ?

አሁን ወደ መጀመሪያው ጥያቄ መመለስ እንችላለን። ረቡዕ ዕለት ተጸጽተሃል እንበል። እሁድ ዕለት ለምን ትናዘዛለህ?

ምክንያቱም ክርስትና ቀደም ሲል ያልተሰሩ ሂሳቦችን የምታወጣበት የሂሳብ ሥርዓት አይደለም። የጋራ ንስሐ ማለት "እዚህ የተጠቀሱት ኃጢአቶች በሙሉ እስከዚች ቅጽበት ድረስ ይቅር ሳይባሉ ቆይተዋል" ማለት አይደለም። ይልቁንም ቤተክርስቲያን የምትሰበሰበው እውነተኛ ማንነቷ በሆነው ነው፦ ሙሉ በሙሉ በእግዚአብሔር ምሕረት የሚኖሩ የኃጢአተኞች ማህበር።

ክርስቲያን ከ«ጌታ ሆይ ማረን» በላይ የሚሄድበት ደረጃ የለውም። ቤተክርስቲያን ንስሐ አያስፈልግም ወደሚልበት መንፈሳዊ ደረጃ በጭራሽ አትደርስም። ዮሐንስ ለክርስቲያኖች እንዲህ ሲል ይጽፋል፦

"ኃጢአት የለብንም ብንል ራሳችንን እናስታልን፥ እውነትም በእኛ ውስጥ የለም።"

— 1 ዮሐንስ 1:8

የአሁኑን ጊዜ ሁኔታ አስተውሉ። ክርስቲያኖች አሁንም ይቅርታ የሚያስፈልጋቸው ሰዎች ሆነው ይኖራሉ። ሉተር ይህንን ከተሐድሶው ሥነ-መለኮት ታላላቅ ተቃርኖዎች (paradoxes) ባንዱ ይገልጸዋል፦ simul iustus et peccator — በአንድ ጊዜ ጻድቅና ኃጢአተኛ።

ክርስቲያን በእግዚአብሔር ፊት ሙሉ በሙሉ ጻድቅ ነው፤ ምክንያቱም የክርስቶስ ጽድቅ በእምነት ተቀብሏል። ሆኖም ኃጢአት በሚሞተው ሕይወቱ ውስጥ አሁንም አለ። ስለዚህ ንስሐ ይቀጥላል።

12. የሉተር የመጀመሪያው ቴሲስ፦ የክርስቲያን ሙሉ ሕይወቱ ንስሐ ነው

የሉተር ታዋቂው የ95 ቴሲሶች የመጀመሪያው እንዲህ ይላል፦

"ጌታችንና መምህራችን ኢየሱስ ክርስቶስ ‘ንስሐ ግቡ’ ሲል፣ የምእመናን ሙሉ ሕይወት የንስሐ ሕይወት እንዲሆን ፈቅዷል።"

ይህ "ክርስቲያኖች ከባድ ኃጢአት ከሠሩ በኋላ አንዳንዴ ይቅርታ መጠየቅ አለባቸው" ከሚለው በእጅጉ የጠለቀ ነው። ሉተር ጥምቀትን እራሱን የሞትና የትንሣኤ ዘላለማዊ ዘይቤ አድርጎ ይረደዋል።

ትንሹ ካቴኪዝም በውኃ መጠመቅ ምን ያመለክታል ብሎ ይጠይቃል። መልሱም፦ በእኛ ውስጥ ያለው አሮጌው አዳም በዕለት ተዕለት ጸጸትና ንስሐ አማካኝነት ከኃጢአትና ከክፉ ምኞቶች ሁሉ ጋር ሊሰጥምና ሊሞት እንደሚገባው፣ አዲሱ ሰው ደግሞ በጽድቅና በቅድስና በእግዚአብሔር ፊት ሊኖር በየቀኑ ሊወጣና ሊነሣ እንደሚገባው ያመለክታል ብሎ ይመልሳል።

አስተውሉ፦ በየቀኑ። በሳምንት አንድ ጊዜ አይደለም። ከቁርባን በፊት ብቻ አይደለም። ከከባድ ኃጢአት በኋላ ብቻ አይደለም። የዕለት ተዕለት ጸጸትና ንስሐ። ስለዚህ የእሁድ ንስሐ የዕለት ተዕለት ንስሐን አይተካም። እርሱ በየቀኑ የሚጸጸቱ ክርስቲያኖችን ወደ አንድ ይፋዊ የጋራ ንስሐ ይሰበስባቸዋል።

13. የግል ንስሐ እና የማህበረሰብ የጋራ ንስሐ

አሁን ሁለቱን እውነቶች መለየት አለብን፦

1. የግል ንስሐ

ግለሰቡ በእግዚአብሔር ፊት የተወሰነውን ኃጢአቱን ያውቃል። "ዋሸሁ።" "ጎረቤቴን ጠላሁ።" "ተመኘሁ።" "ሰረቅሁ።" "ወላጆቼን አላከበርኩም።" "ጸሎትን ቸስ አልኩ።" "አንድን ሰው ጎዳሁ።" ጥፋተኝነቱ የግል ስለሆነ ንስሐውም የግል ነው።

መጽሐፍ ቅዱስ ክርስቲያኖች የአንዲት ቤተክርስቲያን አባላት ስለሆኑ ብቻ ጥፋተኝነት ስም የሌለው ይሆናል ብሎ አያስተምርም። ጳውሎስ እንዲህ ሲል ይጽፋል፦

"እያንዳንዳችን ስለ ራሳችን ለእግዚአብሔር መልስ እንሰጣለን።"

— ሮሜ 14:12

እውነተኛ የግል የሥነ-ምግባር ተጠያቂነት አለ።

2. የማህበረሰብ የጋራ ንስሐ (Corporate repentance)

ሆኖም ቅዱስ መጽሐፍ የእግዚአብሔር ሕዝብ አብረው ሲናዘዙም ያሳያል። ሁለቱ የሚቃረኑ አይደሉም። መጽሐፍ ቅዱሳዊ የሰው ተፈጥሮ ግንዛቤ በተመሳሳይ ጊዜ የግልም የማህበረሰብም ነው።

ዘመናዊው የምዕራባውያን ባህል አብዛኛውን ጊዜ የሰው ልጅ በማህበራዊ ግንኙነቶች ውስጥ የሚኖር የተነጠለ ግለሰብ አድርጎ ያስባል። መጽሐፍ ቅዱስ ግን አብዛኛውን ጊዜ ከማህበረሰባዊ ግንኙነት ይጀምራል። አንተ የአንድ ቤተሰብ፣ የሕዝብ፣ የኪዳን ማህበረሰብ፣ እና በሐዲስ ኪዳን ደግሞ የክርስቶስ አካል አባል ነህ።

ስለዚህ ክርስቲያኖች ሁለቱንም በእውነት ሊናገሩ ይችላሉ፦ "በድያለሁ።" እና "በድለናል።"

14. የዳንኤል አስደናቂ የጋራ ንስሐ

ዳንኤል ምዕራፍ 9 ምናልባት በጣም ግልጽ የሆነውን ምሳሌ ይሰጠናል። ዳንኤል እንዲህ ሲል ይጸልያል፦

"ኃጢአት ሠርተናል፥ በደልንም አድርገናል፥ ክፉም አድርገናል፥ አምፀንማል..."

— ዳንኤል 9:5

ይቀጥላል፦

"አቤቱ፥ አንተን ስለ በደልን ለእኛና ለነገሥቶቻችን ለከበሬታዎቻችንም ለአባቶቻችንም የእፍረት ፊት ይገባናል።"

— ዳንኤል 9:8

ዳንኤል ከእስራኤል ውጭ ቆሞ፦ "እነዚያ አስፊሪ ሰዎች ኃጢአት ሠሩ" ብሎ አላጸለየም። እርሱ "እኛ" አለ። ሆኖም መጽሐፍ ቅዱሳዊው ታሪክ ዳንኤልን እራሱን እጅግ ታማኝ አድርጎ ያቀርበዋል። ለእስራኤል ስደት ምክንያት የሆነውን እያንዳንዱን ኃጢአት እርሱ በግል አልፈጸመም። የሆነ ሆኖ ራሱን ከእግዚአብሔር ሕዝብ ጋር ያያይዛል።

ይህ የሐሰት ጥፋተኝነት አይደለም። ዳንኤል፦ "እስራኤል የፈጸመችውን እያንዳንዱን የጣዖት አምልኮ እኔ በግል ፈጽሜአለሁ" ማለቱ አይደለም። ይልቁንም የኪዳኑ ሕዝብ አባል ሆኖ ወደ እግዚአብሔር ይመጣል። ስለዚህ የጋራ ንስሐ የግል ተጠያቂነትን አያጠፋም። እርሱ የማህበረሰብ አንድነትን ይገልጻል።

15. ነህምያም ያንኑ ያደርጋል

ነህምያ እንዲህ ሲል ይጸልያል፦

"ስለ ባሪያዎችህ ስለ እስራኤል ልጆች በፊተህ ቀንና ሌሊት የምጸልያትን የባሪያህን ጸሎት ትሰማ ዘንድ ጆሮህ ትደመጥ፥ ዓይኖችህም ይከፈቱ፤ እኛም በአንተ ላይ የሠራነውን የእስራኤልን ልጆች ኃጢአት እናዘዛለሁ፤ እኔና የአባቴ ቤት ኃጢአት ሠርተናል።"

— ነህምያ 1:6

እንደገና፦ እኔ እና እኛ። መጽሐፍ ቅዱሳዊ ንስሐ ሁለቱንም ተውላጠ ስሞች ይዟል። ይህ ለክርስቲያናዊ የጋራ ንስሐ አስፈላጊ ምሳሌ ይሆናል።

16. ነገር ግን ኃጢአቴ የግል ከሆነ "የእኛን" ኃጢአት ለምን እንናዘዛለን?

ምክንያቱም የጋራ ንስሐ ማለት እያንዳንዱ ምእመን ሌላው የፈጸመውን እያንዳንዱን ኃጢአት ፈጽሟል ማለት አይደለም።

ጉባኤው፦ "በሃሳብ፣ በቃልና በድርጊት አንተን በድለናል" ሲል፣ እያንዳንዱ ሰው የሰው ልጅ በሙሉ በእግዚአብሔር ላይ ባደረገው ዓመፅ ውስጥ የራሱን እውነተኛ ተሳትፎ ይናዘዛል።

እያንዳንዱ ሰው በእውነት እንዲህ ሊል ይችላል፦

• በሃሳብ በድያለሁ።

• በቃል በድያለሁ።

• በድርጊት በድያለሁ።

• እግዚአብሔርን ፍጹም በሆነ ሁኔታ መውደድ አቅቶኛል።

• ባልንጀራዬን ፍጹም በሆነ ሁኔታ መውደድ አቅቶኛል።

ስለዚህ ጉባኤው የሐሰት ስብስብ ጥፋተኝነትን አይፈጥርም። እርሱ በአንድ ጊዜ የሺዎችን እውነተኛ የግል ንስሐዎች ድምፅ ያሰማል። መቶ ክርስቲያኖች በአንድነት "እኛ ኃጢአተኞች ነን" ማለታቸው እያንዳንዳቸው «እኔ ኃጢአተኛ ነኝ» ብለው ይናዘዛሉ ማለት ነው። የማህበረሰብ ቋንቋ የግል ተጠያቂነትን አያጠፋም። እርሱ የግል ንስሐን ያዋሕዳል።

17. የግል ኃጢአት በጭራሽ ሙሉ በሙሉ የተነጠለ አይደለም

ለዚህ ሌላ ጥልቅ ቤተክርስቲያናዊ ምክንያት አለ። ጳውሎስ ክርስቲያኖችን እንዲህ ሲል ይገልጻቸዋል፦

"እንዲሁ እኛ ብዙዎች ስንሆን በክርስቶስ አንድ አካል ነን፥ እርስ በእርሳችንም እያንዳንዳችን የሌላው ክፍሎች ነን።"

— ሮሜ 12:5

እና፦

"አንድም ብልት ቢሠቃይ ብልቶች ሁሉ ከእርሱ ጋር ይሠቃያሉ፤"

— 1 ቆሮንቶስ 12:26

ስለዚህ ኃጢአት በግለሰባዊ መንገድ ብቻ ሊወሰድ አይችልም።

አንድ ባል በምስጢር በፖርኖግራፊ ሱስ ውስጥ ቢወድቅ አስቡ። ሌላ ምንም የቤተክርስቲያን አባል አያውቅም። ይህ እርሱን ብቻ ነው የነካው?

• ሌሎች ሰዎችን በሚያይበት መንገድ ላይ ተፅዕኖ ያደርጋል።

• በትዳሩ ላይ ተፅዕኖ ያደርጋል።

• እውነተኛ ቅርበት የመፍጠር ብቃቱ ላይ ተፅዕኖ ያደርጋል።

• በጸሎቱ ላይ ተፅዕኖ ያደርጋል።

• በመንፈሳዊ ሕይወቱ ላይ ተፅዕኖ ያደርጋል።

• በመጨረሻም በልጆቹ ላይ ተፅዕኖ ሊያደርግ ይችላል።

• በቤተክርስቲያን በሚያደርገው ተሳትፎ ላይ ተፅዕኖ ያደርጋል።

በተመሳሳይ መልኩ፦

• የቪዲዮ/የምስጢር ትዕቢት ግንኙነቶችን ይነካል።

• የምስጢር ስግብግብነት ለጋስነትን ይነካል።

• የምስጢር ጥላቻ ኅብረትን ይነካል።

• የምስጢር ምቀኝነት ፍቅርን ይነካል።

ኃጢአት የተሰወረ ሊሆን ይችላል፣ ነገር ግን የሰው ልጅ የግንኙነት ፍጡር ነው። ስለዚህ በምስጢራዊ (private) እና በተነጠለ (isolated) መካከል ትልቅ ልዩነት አለ። አንድ ኃጢአት በውጤቱ የተነጠለ ሳይሆን ምስጢራዊ ሊሆን ይችላል።

18. ቤተክርስቲያን የካበቱ ግለሰቦች ስብስብ አይደለችም

ይህ ስለ ጋራ ንስሐ አስደናቂ ነገር ያብራራል። በእሁድ ጥዋት ሀብታሙና ደሃው አብረው ይንበረከካሉ። ፓስተሩ ከሕዝቡ ጋር ይንበረከካል። ፕሮፌሰሩና ላብ አደሩ አብረው ይናዘዛሉ። የዘመናት ክርስቲያኑና አዲሱ አማኝ አብረው ይናዘዛሉ።

ማንም ሰው፦ «በዚህ ሳምንት በመንፈሳዊ ሁኔታ ስለተሳካለኝ እዚህ ተገኝቻለሁ» አይልም። መላዋ ቤተክርስቲያን እንዲህ ትላለች፦ «ጌታ ሆይ ማረን።»

የጋራ ንስሐ በጸጋ ፊት መንፈሳዊ ተዋረድን ያፈርሳል። ማንም ሰው በላቀ አፈጻጸሙ ምክንያት ወደ ክርስቶስ አይቀርብም።

ጳውሎስ እንዲህ ሲል ይጽፋል፦

"ሁሉ ኃጢአትን ሠርተዋልና የእግዚአብሔርም ክብር ጎድላቸዋል፤"

— ሮሜ 3:23

ወዲያውኑም፦

"በኢየሱስ ክርስቶስም በሆነው ቤዛነት በኩል እንዲያው በጸጋው ይጸድቃሉ።"

— ሮሜ 3:24

ስለዚህ የቤተክርስቲያን አንድነት ያለው ሁሉም ተመሳሳይ ኃጢአት ስላለው ሳይሆን፣ ሁሉም ያው አንድ መድኃኔዓለም ስላላቸው ነው።

19. ለምን እሁድ ሆነ?

ሌላ ጥያቄ ይቀራል፦ ለምን በተለይ እሁድ ሆነ?

እግዚአብሔር እሁድን የሳምንታዊ ይቅርታ ሰዓት አድርጎ ስለመደበው አይደለም። የጌታ ቀን (እሁድ) ታሪካዊ ክርስቲያናዊ የመሰብሰቢያ ቀን የሆነው ክርስቶስ በሳምንቱ የመጀመሪያ ቀን ከሙታን ስለተነሣ ነው። ቤተክርስቲያን በተነሣው ክርስቶስ ዙሪያ ትሰበሰባለች። የሐዋርያት ሥራ ክርስቲያኖች እንጀራ ለመቁረስ ይሰበሰቡ እንደነበር ይገልጣል። የራእይ መጽሐፍ ስለ ጌታ ቀን ይናገራል። ጥንታውያን ክርስቲያናዊ ምስክሮችም የእሁድ ስብሰባን አስፈላጊነት ያሳያሉ።

ስለዚህ ሥነ-መለኮታዊ እንቅስቃሴው እንዲህ ነው፦ ክርስቶስ ተነሣ → ቤተክርስቲያን ትሰበሰባለች → ክርስቶስ ሕዝቡን በቃሉና በቅዱስ ምስጢራቱ-ቤተክርስቲያን ያገለግላል።

የጋራ ንስሐ በተፈጥሮ በዚህ ስብሰባ ውስጥ ይካተታል፤ ምክንያቱም ኃጢአተኞች ስጦታዎቹን ለመቀበል ወደ ቅዱሱ አምላክ እየቀረቡ ስለሆነ ነው።

20. ዲዳኬ (Didache)፦ በጥንቷ ቤተክርስቲያን የነበረ ንስሐ

ከሐዲስ ኪዳን ውጭ ካሉት በጣም ጥንታውያን ክርስቲያናዊ ጽሑፎች አንዱ የሆነው ዲዳኬ (Didache) ከክርስቲያናዊ ስብሰባ ጋር በተያያዘ ስለ ነበረው የጋራ ንስሐ አስደናቂ ማስረጃ ይዟል። እርሱም ክርስቲያኖች በጌታ ቀን እንዲሰበሰቡ፣ እንጀራ እንዲቆርሱ፣ እንዲያመሰግኑ እና መሥዋዕታቸው ንጹሕ ይሆን ዘንድ መተላለፋቸውን እንዲናዘዙ ያዝዛል።

ከዚህ ጥንታዊ ጽሑፍ በኋላ የመጡትን ሌሎች ሥነ-መለኮታዊ ዕድገቶች ብንለይም፣ አንድ ነጥብ በታሪክ ሊካድ አይችልም፦ ከክርስቲያናዊ አምልኮ ጋር የተያያዘ የጋራ ንስሐ እጅግ ጥንታዊ ነው። እርሱ የአስራ ስድስተኛው ክፍለ ዘመን የሉተራን ፈጠራ አይደለም። በመካከለኛው ዘመን ሮማ ካቶሊክ የተጀመረ አይደለም። እርሱ ከመጀመሪያዎቹ የሐዋርያት ዘመን በኋላ የነበሩ ክርስቲያናዊ ልምዶች ውስጥ ይደርሳል።

21. ዮሐንስ አፈወርቅ፦ በእግዚአብሔር ፊት መናዘዝ

ቅዱስ ዮሐንስ አፈወርቅ (St. John Chrysostom) ኃጢአተኛው ንስሐን ወደ እግዚአብሔር ወዲያውኑ ከመቅረብ የሚከለክል ውስብስብ መንገድ አድርጎ ማሰብ እንደሌለበት አበክሮ ይናገራል። በስብከቶቹ ውስጥ በተደጋጋሚ፣ አፈወርቅ ኃጢአተኞች ቁስሎቻቸውን ለሕክምናው መለኮታዊ ሐኪም እንዲገልጡ ያሳስባል።

የእረኝነት ሥነ-መለኮቱ በተደጋጋሚ የሕክምና ምስሎችን ይጠቀማል፦

• ኃጢአት = በሽታ

• ክርስቶስ = ሐኪም

• ንስሐ = ቁስልን ማጋለጥ

• ጸጋ = ፈውስ

ይህ የአባቶች ዘይቤ አስፈላጊ ነው፤ ምክንያቱም ንስሐን የንግድ ልውውጥ ከመሆን ይከለክለዋል። ኃጢአተኛው እግዚአብሔር የማያውቀውን አዲስ መረጃ አይነግረውም። እግዚአብሔር አስቀድሞ ያውቃል። ይልቁንም መናዘዝ ማለት ስለ በሽታው ማሳበብን ማቆም ማለት ነው። ኃጢአተኛው እንዲህ ይላል፦ "አዎ ጌታ ሆይ፤ ስለ ኃጢአቴ የሰጠኸው ፍርድ እውነት ነው።" ይህ ከመጽሐፍ ቅዱሳዊ የመናዘዝ ትርጉም ጋር በጥብቅ ይስማማል።

22. ኦገስቲን፦ ሁሉን ለሚያውቅ አምላክ ለምን እንናዘዛለን?

ቅዱስ ኦገስቲን ግልጽ የሆነውን ፍልስፍናዊ ጥያቄ ይረዳል፦ እግዚአብሔር አስቀድሞ የሚያውቀውን ነገር ለምን እንነግረዋለን?

መልሱ መናዘዝ ለእግዚአብሔር መረጃ መስጠት ስላልሆነ ነው። እርሱ ኃጢአተኛው ለእውነት ያለውን አቋም ይለውጣል። ብናዘዝም ባልናዘዝም እግዚአብሔር ኃጢአቴን ያውቃል። ልዩነቱ እኔ ከእግዚአብሔር ጋር በነገሩ ላይ መስማማቴ ላይ ነው።

• ኃጢአት እንዲህ ይላል፦ "መልካሙንና ክፉውን እኔ እወስናለሁ።"

• ንስሐ እንዲህ ይላል፦ "የእግዚአብሔር ፍርድ እውነት ነው።"

ስለዚህ ንስሐ በመሠረቱ የእውነት ድርጊት ነው። ዮሐንስ እንዲህ ይላል፦ "ኃጢአት የለብንም ብንል ራሳችንን እናስታልን።" ንስሐ የዚያ ማታለል ማብቂያ ነው።

23. የግል ንስሐ (Private Confession) በሉተራኒዝም

በዚህ ነጥብ ላይ ሌላ የተስፋፋ የተሳሳተ ግንዛቤ መታረም አለበት፦ ሉተራውያን የግል ንስሐን አላስወገዱም።

የኦግስበርግ እምነት መግለጫ በግልጽ እንዲህ ይላል፦

"የግል የይቅርታ አዋጅ (Private absolution) በአብያተ ክርስቲያናት ውስጥ ሊጠበቅ ይገባል።"

ይህ ብዙ ዘመናዊ ፕሮቴስታንቶችን ያስገርማል። የተሐድሶው ተቃውሞ እራሱን ንስሐን አልነበረም። ተቃውሞው ንስሐን ከባድ የሕግ ሥርዓት በማድረግ፣ ይቅርታን እያንዳንዱን ኃጢአት በዝርዝር በመናገር ወይም በሰው ማካካሻ ላይ እንዲመሠረት ማድረግ ነበር።

ስለዚህ ሉተራናውያን እያንዳንዱ ኃጢአት ለይቅርታ መስፈርት ሆኖ በዝርዝር መነገር አለበት የሚለውን ጥያቄ ውድቅ አደረጉ። ነገር ግን የይቅርታ አዋጅን (Absolution) አከበሩት። ለምን? ምክንያቱም የተሸበረ ሕሊና አንዳንዴ እንዲህ ብሎ መስማት ስለሚያስፈልገው ነው፦ "የእከሌ ኃጢአትህ ይቅር ተብሎልሃል።"

24. የግል ኃጢአትን ለቀሳውስት ለምን እንናዘዛለን?

ቄሱ ለእግዚአብሔር መናገር ስላለበት አይደለም። እግዚአብሔር አንተን በቀጥታ ለመስማት እንቢ ስለሚል አይደለም። ቄሱ በመንፈሳዊ ሁኔታ ከፍ ያለ ስለሆነ አይደለም።

ይልቁንም የግል ንስሐ ሕሊናን ሊረዳ ይችላል። አንድ ሰው የሚያሠቃየውን ኃጢአት ፈጸመ እንበል። በአእምሮው ያውቃል፦ "ክርስቶስ ስለ ኃጢአተኞች ሞቷል"። ነገር ግን ሕሊናው ይመልሳል፦ "አዎ፣ ነገር ግን አንተ ካደረግኸው በኋላ አይሆንም።"

ወደ ቄሱ ይሄዳል። ይናዘዛል። ቄሱ ሥነ-ልቦናዊ ማበረታቻ ብቻ አይሰጠውም። እርሱ የክርስቶስን ተስፋ ይናገራል፦ "ኃጢአትህን ይቅር ብዬሃለሁ።"

አሁን ወንጌል እጅግ በጣም የተጨበጠ ይሆናል። ተንበርካኪው በቀላሉ ወደ ረቂቅ ሃሳብ ማምለጥ አይችልም። የክርስቶስ ተስፋ ቃል በቀጥታ ወደ ቁስሉ ተናግሯል። ለዚህ ነው ሉተር ግዴታ የሆነውን የኃጢአት ዝርዝር ውድቅ በማድረግ በተመሳሳይ ጊዜ ስለ ግል የይቅርታ አዋጅ በታላቅ አክብሮት የተናገረው።

25. ቄሱ በእርግጥ ይቅር ይላልን?

አዎ — ነገር ግን በጥንቃቄ ሲረዳ።

ክርስቶስ እንዲህ ይላል፦ "ኃጢአታቸውን ይቅር ያላችኋቸው ሁሉ ይቅር ተብለውላቸዋል፤" ሉተራኒዝም ይህንን "እግዚአብሔር ይቅር ሊላቸው እንደሚችል ካበሰራችሁ..." ወደሚል ለማዳከም እምቢ ይላል።

የይቅርታ አዋጁ በእውነት ይቅር ይላል፤ ምክንያቱም ክርስቶስ ተስፋውን ከእርሱ ጋር አያይዞታል። ሆኖም ፓስተሩ በራሱ የግል ሥልጣን ይቅር አይልም። አንድ መልእክተኛ የንጉሥ ይቅርታ ሲያመጣ፣ ሥልጣኑ ያለው በመልእክተኛው ማንነት ውስጥ ሳይሆን ቃሉን በላከው ንጉሥ ውስጥ ነው።

ስለዚህ ቄስ፦ "በጌታዬ በኢየሱስ ክርስቶስ ቦታ ሆኜ በትእዛዙ፣ ኃጢአትህን ይቅር ብዬሃለሁ..." ሲል፣ አማኙ፦ "ይህ ቄስ በቂ ቅዱስ ነውን?" ወይም "በራሱ መለኮታዊ ይቅርታ አለው" ብሎ አይጠይቅም።

አስፈላጊው ጥያቄ፦ ክርስቶስ ለቤተክርስቲያኑ ይቅርታን የማወጅ ሥልጣን ሰጥቷልን? ዮሐንስ 20 "አዎ" ብሎ ይመልሳል።

26. የጥንት አባቶች ቤተክርስቲያንና ማህበረሰባዊ ይቅርታ

በንስሐና በቤተክርስቲያን መካከል ያለው ይህ ግንኙነት በጣም በጥንት ዘመንም ይታያል። ቴርቱሊያን፣ ቆጵሪያኖስ፣ አምብሮስ፣ ዮሃንስ አፈወርቅ እና ኦገስቲን በሙሉ ፤ በንስሐ ሥነ-መለኮታቸው ላይ ጉልህ ልዩነቶች ቢኖሩም ፤ ኃጢአት፣ ንስሐ፣ ቤተክርስቲያናዊ እርቅና ይቅርታ ተራ የግል እውነቶች ባልሆኑበት ክርስቲያናዊ ዓለም ውስጥ ይመሰክራሉ።

በተለይም ቆጵሪያኖስ ከጥምቀት በኋላ ያለውን ከባድ ኃጢአት በቤተክርስቲያን ኅብረት ውስጥ ይረደዋል። አምብሮስ ቤተክርስቲያን ኃጢአትን ይቅር ለማለት ያላትን ሥልጣን ለተወሰኑ ከባድ ኃጢአተኞች እርቅን ከከለከሉ ቡድኖች ይከላከል ነበር። ኦገስቲንም እንዲሁ የመክፈቻዎች ሥልጣን በቤተክርስቲያን በኩል በእውነት እንደሚሠራ ይረዳል።

አባቶች በቀላሉ ቀድመው የተወለዱ የአስራ ስድስተኛው ክፍለ ዘመን ሉተራውያን አይደሉም። የታሪክ ታማኝነት ይህንን መቀበልን ይጠይቃል። የሆነ ሆኖ፣ ጥንታዊቷ ክርስትና ይቅርታን ብቻዋን በሚከተለው መንገድ ትረዳለች የሚለውን ዘመናዊ ሃሳብ አጥብቀው ይቃወማሉ፦ "እኔ ብቻዬን ክፍሌ ውስጥ ሆኜ በቀጥታ ከእግዚአብሔር ጋር እናገራለሁ፣ ቤተክርስቲያን ደግሞ ምንም ዓይነት ሚና የላትም።" ያ ሞዴል ከአባቶች ማስረጃና ከሐዲስ ኪዳን ቤተክርስቲያናዊ ትምህርት ጋር ለመስማማት ከባድ ነው።

27. የጸጋ መንገዶች፦ አንድ ሉተራን በእርግጥ ይቅርታን እንዴት ይቀበላል?

አሁን ትልቁን ጥያቄ መመለስ እንችላለን። በሉተራን ሥነ-መለኮት አንድ ሰው ኃጢአት ከሠራ በኋላ ይቅርታን እንዴት ይቀበላል?

መልሱ የሚጀምረው በኃጢአተኛው ድርጊት ሳይሆን በክርስቶስ ድርጊት ነው፦

• ክርስቶስ ሞቷል።

• ክርስቶስ ተነሥቷል።

• ክርስቶስ ማስተስረይን ፈጽሟል።

ስለዚህ የኃጢአት ይቅርታ በቅድሚያ የሚመነጨው በክርስቶስ የማዳን ሥራ ነው። ያ ይቅርታ የሉተራን ሥነ-መለኮት "የጸጋ መንገዶች" (Means of Grace) ብሎ በሚጠራቸው በኩል ይደርሳል፦

እነርሱም በተለይም፦

1. የወንጌል ቃል፣

2. ቅዱስ ጥምቀት፣

3. ቅዱስ የይቅርታ አዋጅ (Absolution)፣ እና

4. የጌታ እራት (ቅዱስ ቁርባን)።

እምነት በእነዚህ መንገዶች የሚሰጠውን ተስፋ ይቀበላል። ይህ ከሁለት ተቃራኒ ስሕተቶች ይጠብቃል፦

• የመጀመሪያው ስሕተት፦ "የእኔ ንስሐ ይቅርታን ያስገኛል።"

• ሁለተኛው ስሕተት፦ "ክርስቶስ ስለ ሞተ፣ ራሱን ለእኔ የሚሰጥበት ተጨባጭ ተስፋዎች አያስፈልጉኝም።"

የሉተራን ሥነ-መለኮት ሁለቱንም ውድቅ ያደርጋል። ክርስቶስ ብቻ ይቅርታን ያበቃል፤ ከዚያም ክርስቶስ ያበቃውን በተከላቸው መንገዶች አማካኝነት ይሰጣል።

28. ወንጌል

ጳውሎስ እንዲህ ሲል ይጽፋል፦

"እምነት ከመስማት ነው መስማትም በእግዚአብሔር ቃል ነው።"

— ሮሜ 10:17

ወንጌል ስለ ድኅነት የሚነገር ተራ መረጃ አይደለም። እርሱ ለኃጢአተኞች የተላከ የእግዚአብሔር ተስፋ ቃል ነው።

ወንጌል፦ "ክርስቶስ ኢየሱስ ኃጢአተኞችን ሊያድን ወደ ዓለም መጣ" ሲል፣ እምነት፦ "ያ ተስፋ ለእኔ ነው" ይላል። ስለዚህ ማክሰኞ ኃጢአት ሠርቶ ወንጌልን የሚያስታውስ ሰው፣ እሁድ የይቅርታ አዋጅ ከሚሰማው ሰው ያነሰ ክርስቶስ የለውም። ያው አንዱ ክርስቶስ የእምነት ዓላማ ነው።

29. ጥምቀት እና የዕለት ተዕለት ንስሐ

ጥምቀት ከተፈጸመ በኋላ ጥቅም የሌለው የሚሆን ተራ የማስገቢያ ሥርዓት አይደለም። ጳውሎስ እንዲህ ሲል ይጽፋል፦

"እንግዲህ ክርስቶስ በአባቱ ክብር ከሙታን እንደ ተነሣ እንዲሁ እኛ ደግሞ በአዲስ ሕይወት እንድንመላለስ፥ ከሞቱ ጋር አንድ እንሆን ዘንድ በጥምቀት ከእርሱ ጋር ተቀበርን።"

— ሮሜ 6:4

ስለዚህ ሉተር የክርስቲያንን ሙሉ ሕይወት ወደ ጥምቀት መመለስ እንደሆነ ይረዳል። ጥምቀትን ደግሞ ማደስ አይደለም፤ ይልቁንም ጥምቀት ማለት ወደሚለው ትርጉም መመለስ ነው።

አሮጌው አዳም ይሞታል። አዲሱ ሰው ይነሣል። ስለዚህ የዕለት ተዕለት ንስሐ በመሠረቱ ከጥምቀት ጋር የተያያዘ ነው። በየቀኑ ክርስቲያን ወደ እግዚአብሔር ተስፋ ይመለሳል፦ "እኔ የክርስቶስ ነኝ።" ኃጢአት ያንን ማንነት ይቃወማል። ንስሐ ደግሞ ወደ እርሱ ይመለሳል።

30. የጌታ እራት (ቅዱስ ቁርባን)

ክርስቶስ ስለ ጽዋው እንዲህ ይላል፦

"ስለ ብዙዎች ለኃጢአት ይቅርታ የሚፈስ የሐዲስ ኪዳን ደሜ ይህ ነው።"

— ማቴዎስ 26:28

ስለዚህ ቅዱስ ቁርባን የሚኖረው የእሁድ ጥዋቱ የይቅርታ አዋጅ ስላልሰራ አይደለም። ይልቁንም ክርስቶስ ያንኑ ይቅርታ በሌላ ተጨባጭ መልክ ይሰጣል፦ ሥጋው። ደሙ። ለአንተ።

የሉተራን ኦርቶዶክስ ምስጢራተ-ቤተክርስቲያን ሥነ-መለኮት ዘወትር ወደ እነዚህ ቃላት ይመለሳል፦ ለአንተ። ወንጌል ይቅርታ የሆነ ቦታ አለ የሚል ብቻ አይደለም፤ እርሱ ለአንተ የተሰጠ ነው።

31. ያንኑ ይቅርታ ለመስጠት ለምን ያህል ብዙ መንገዶች አሰፈለጉ?

አንድ ሰው ሊጠይቅ ይችላል፦ "ወንጌል ለምን ያስፈልጋል? ጥምቀት ለምን ያስፈልጋል? የይቅርታ አዋጅ ለምን ያስፈልጋል? ቁርባን ለምን ያስፈልጋል? አንዱ በቂ አይደለምን?"

ጥያቄው ሊገለበጥ ይችላል፦ የክርስቶስ ሀብትና የበዛ ጸጋ ለምን ችግር ይሆናል?

የሰው ሕሊና በመጠራጠር ረገድ እጅግ የተካነ ነው። ስለዚህ እግዚአብሔር ክርስቲያኑን በተስፋ ቃላት ይከበዋል።

• ስሜትህን በሚጠራጠርበት ጊዜ፦ ወንጌልን ስማ።

• የክርስቶስ መሆንህን በሚጠራጠርበት ጊዜ፦ ጥምቀትህን አስብ።

• የተወሰነ ኃጢአት ሲጫንህ፦ የይቅርታ አዋጅን ተቀበል።

• ለእርግተኝነት በሚርብህ ጊዜ፦ ውሰድ፣ ብላ፣ ጠጣ፤ ስለ አንተ ለኃጢአት ይቅርታ የተሰጠና የፈሰሰ።

እነዚህ ተፎካካሪ ሥርዓቶች አይደሉም። እነርሱ በእምነት ማጣት ላይ የተደረጉ የእግዚአብሔር ተደጋጋሚ ጥቃቶች ናቸው።

32. "ነገር ግን ይቅር የተባልኩ አልመሰለኝም"

ይህ በትክክል የሉተራን ሥነ-መለኮት እጅግ በጣም የእረኝነት አገልግሎት የሚሆንበት ቦታ ነው።

ይቅርታ "ይቅር የተባልኩ ይመስለኛል" በሚል ስሜት ላይ የተመሠረተ አይደለም። ስሜቶች ይለወጣሉ። የክርስቶስ ተስፋ ቃል ግን አይለወጥም።

• ሕሊናህ እንዲህ ሊል ይችላል፦ "በጭራሽ ይቅር ልትባል አትችልም።" ፤ የይቅርታ አዋጁ እንዲህ ይላል፦ "ክርስቶስ ሌላ ይላል።"

• ስሜትህ እንዲህ ሊል ይችላል፦ "እግዚአብሔር ሊጠላህ ይገባል።" ፤ ጥምቀት እንዲህ ይላል፦ "እግዚአብሔር ስሙን በአንተ ላይ አኖረ።"

• ትዝታህ ኃጢአቱን ሊያጫውተው ይችላል። ፤ ቁርባኑ እንዲህ ይላል፦ "ስለ አንተ የተሰጠና የፈሰሰ።"

ስለዚህ እምነት ይቅርታ መኖሩን ለማወቅ ራሱን አይመረምርም። እምነት በውጫዊ መልኩ በክርስቶስ ተስፋ ቃል ላይ ይጠጋል።

33. ኃጢአትን ብረሳውስ?

ሌላ የተሸበረ ሕሊና እንዲህ ሲል ይጠይቃል፦ "አንድን ነገር ብረሳስ?"

መዝሙር 19 እንዲህ ይላል፦

"ስሕተቱን ማን አስተውሎታል?"

— መዝሙር 19:12

ይቅርታ የእያንዳንዱን ኃጢአት ሙሉ እውቀት የሚጠይቅ ቢሆን ኖሮ፣ ማንም ሰው እርግጠኝነት ሊኖረው አይችልም ነበር። ምኞቶቻችን፣ ግድፈቶቻችን፣ አነሳሶቻችንና ሃሳቦቻችን ከእግዚአብሔር ቅድስና እንዴት እንደሚወድቁ እንኳ ሙሉ በሙሉ አናውቅም።

ስለዚህ የሉተራን ንስሐ ሙሉ የኃጢአት ዝርዝርን አይጠይቅም። ትንሹ ካቴኪዝም ክርስቲያኖች በእግዚአብሔር ፊት በኃጢአት ሁሉ ጥፋተኞች መሆናቸውን እንዲናዘዙ፣ በይቅርታ አውጁ/በተናዛዡ ፊት ግን የሚያውቋቸውንና በልባቸው የሚሰሟቸውን የተወሰኑ ኃጢአቶች እንዲናዘዙ ያስተምራል።

ይህ ልዩነት ሕሊናን ይጠብቃል። ይቅር የተባልከው ትዝታህ የሥነ-ምግባር ውድቀቶችህን ሙሉ መረጃ በተሳካ ሁኔታ ስላወጣ አይደለም። ይቅር የተባልከው፦ ክርስቶስ ስለ ኃጢአተኞች ስለ ሞተ ነው።

34. ወደዚያው ኃጢአት በተደጋጋሚ ብወድቅስ?

ተደጋጋሚ ኃጢአት ከባድ ከሆኑት የእረኝነት ጥያቄዎች አንዱን ይፈጥራል፦ "ትናንት ተጸጽቼ ዛሬ ደግሞ እንደገና ከሠራሁት፣ የትናንቱ ንስሐዬ ሐሰት ነበር ማለት ነውን?"

አይደለም። ክርስቶስ ለጴጥሮስ ስለ ይቅርታ እንዲህ ብሎታል፦ "ሰባ ጊዜ ሰባት።"

የክርስቲያን ሕይወት በተደጋጋሚ ከሚመጡ ኃጢአቶች ጋር የሚደረግ ውጊያን ያካትታል። እውነተኛ ንስሐ ማለት፦ "በገዛ ኃይሌ እንደገና እንደማልወድቅ ዋስትና እሰጣለሁ" ማለት አይደለም። ይልቁንም፦ "ይህ ኃጢአት ክፉ ነው። መልካም ብዬ ልጠራው እምቢ እላለሁ። እንደገና ወደ ክርስቶስ እሸሻለሁ፣ በእርሱም ላይ የእርሱን እርዳታ እመኛለሁ" ማለት ነው።

ሆኖም ከኃጢአት ጋር በመታገል እና ከኃጢአት ጋር ሰላም በመፍጠር መካከል ልዩነት አለ። ክርስቲያን ኃጢአቱን እየጠላ በተደጋጋሚ ሊወድቅ ይችላል። ያ፦ "ይህንን ኃጢአት ለመቀጠል አስባለሁ፣ እግዚአብሔርም እንዲቀበለው እጠይቃለሁ" ከማለት የተለየ ነው። ንስሐ ኃጢአት አልባነትን አይጠይቅም። ነገር ግን ንስሐ ሆን ብሎ ከማመፅ ጋር አብሮ ሊኖር አይችልም።

35. የጋራ ንስሐ ለምን የምስራች ሆነ?

አሁን የእሁድን ንስሐ በተለየ መንገድ ማየት እንችላለን። እርሱ እግዚአብሔር የማክሰኞን ኃጢአት ይቅር ለማለት መወሰኑን ክርስቲያኖች በጭንቀት የሚያውቁበት ሳምንታዊ የፍርድ ቤት ክፍል አይደለም። እርሱ ቤተክርስቲያን በግልጽ እውነትን የምትናገርበት ነው፦

• እኛ ኃጢአተኞች ነን።

• እግዚአብሔር መሐሪ ነው።

• ክርስቶስ ሞቷል።

• ክርስቶስ ተነሥቷል።

• ክርስቶስ ወንጌሉ እንዲወጅ ሥልጣን ሰጥቷል።

ስለዚህ ጉባኤው አብሮ ይናዘዛል፣ ከዚያም አብሮ ይሰማል፦ "ይቅር ተብላችኋል።"

የስነ-ሥርዓቱ እንቅስቃሴ እጅግ ወንጌላዊ ነው፦ ንስሐ → የይቅርታ አዋጅ (Absolution)

ሕግ → ወንጌል

ርህራሄ/ራብ → ስጦታ

ኃጢአተኛ → ክርስቶስ

ከዚያም ይቅር የተባለው ጉባኤ ቃሉን ለመስማትና ምስጢራተ-ቤተክርስቲያንን ለመቀበል ወደ አምልኮ ይሄዳል።

36. በ"እኔ" እና በ"እኛ" መካከል ያለው ታላቅ ልዩነት

ስለዚህ ክርስቲያናዊ ንስሐ ሁለት ድምፆች አሉት። የመጀመሪያው እንዲህ ይላል፦ "በድያለሁ።" በእኔ ቦታ ማንም ማህበረሰብ ሊጸጸት አይችልም። በእኔ ቦታ ማንም ፓስተር ሊያምን አይችልም። ማንም የቤተሰብ ዘር የግል ተጠያቂነቴን ሊያጠፋ አይችልም።

ነገር ግን ክርስትና እንዲህ እንድንልም ያስተምረናል፦ "በድለናል።" ምክንያቱም እኔ ለብቸኝነት አልዳንኩም። እኔ ወደ ክርስቶስ አካል ተጠምቄአለሁ።

ስለዚህ ቤተክርስቲያን ያንኑ ሕንፃ እንደሚሞሉ የተነጠሉ ተጠቃሚዎች ሳይሆን እንዲህ ብላ ትሰበሰባለች፦

"አንድ አካልና አንድ መንፈስ አለ... አንድ ጌታ አንድ እምነት አንዲት ጥምቀት፤"

— ኤፌሶን 4:4–5

የግል ንስሐ የግል ተጠያቂነትን ይጠብቃል። የጋራ ንስሐ ደግሞ ቤተክርስቲያናዊ አንድነትን ይጠብቃል። ሁለቱም ያስፈልጉናል።

ለኢየሱስ ብለህ እስከ እሁድ አትጠብቅም

በመጨረሻም መሠረታዊዎቹን ጥያቄዎች በቀጥታ መመለስ እንችላለን፦

1. አንድ ክርስቲያን ኃጢአት ከሠራ በኋላ እስከ እሁድ መጠበቅ አለበትን?

   አይደለም። ኃጢአት በታወቀበት ቅጽበት፣ ክርስቲያኑ ሊጸጸት፣ በእግዚአብሔር ፊት ሊናዘዝ፣ እና ወደ ክርስቶስ ተስፋ ቃል ሊሸሽ ይገባል።

2. ለቄሱ ከመናገሩ በፊት ይቅር ሊባል ይችላልን?

   አዎ። የእግዚአብሔር ወንጌል በሳምንቱ ቀናት ሁሉ እውነት ነው።

3. ታዲያ ቄሶችና የይቅርታ አዋጅ ለምን ያስፈልጋሉ?

   ምክንያቱም ክርስቶስ የመክፈቻዎችን ሥልጣን ስለተከለ እና ይቅርታ ለተጨነቁ ኃጢአተኞች በተጨበጠ ሁኔታ እንዲነገር ስለሚፈልግ ነው።

4. እሁድ ጥዋት አብሮ መናዘዝ ለምን ያስፈልጋል?

   ምክንያቱም ቤተክርስቲያን በአንዱ አምላክ ፊት እንደ አንድ አካል ስለምትሰበሰብ፣ በእያንዳንዱ አባል ዘንድ እውነት የሆነውን እውነታ አብራ ስለምታምን ነው፦ እኛ ሙሉ በሙሉ በምሕረት የምንኖር ኃጢአተኞች ነን።

5. የጋራ ንስሐ ማለት ሁሉም ሰው በሌላው ምስጢራዊ ኃጢአት ጥፋተኛ ነው ማለት ነውን?

   አይደለም። እርሱ እያንዳንዱ አባል በድለናል በሚለው እውነተኛ ንስሐ ውስጥ በግል ይካፈላል ማለት ነው፤ በተጨማሪም ክርስቲያኖች የአንድ አካል አባላት እንደሆኑና ኃጢአት በጭራሽ ማህበረሰባዊ ውጤት የሌለው እንዳልሆነ ይቀበላል።

6. ቀደም ሲል ይቅር የተባሉትን ኃጢአቶች ለምን እንደገና እንናዘዛለን?

   ምክንያቱም ንስሐ ቀደም ሲል ያልተሰሩ ኃጢአቶችን ማውጫ ሂሳብ ስላልሆነ ነው። እርሱ በእግዚአብሔር ፊት የእምነት ዘላቂ አቋም ነው። ክርስቲያኖች ምሕረት አያስፈልገንም ወደሚሉበት ደረጃ በጭራሽ አይደርሱም፣ መቀበላቸውንም አያቆሙም።

ታዲያ አንድ ክርስትያን ይቅርታን እንዴት ይቀበላል?

• በመጠበቅ አይደለም።

• በቂ ሐዘን በማምጣት አይደለም።

• እያንዳንዱን ኃጢአት በማስታወስ አይደለም።

• የማካካሻ ሥራዎችን በመሥራት አይደለም።

• እሁድ በራሱ የማዳን ኃይል ስለው አይደለም።

ይቅርታ ያለው ኢየሱስ ክርስቶስ ስለ ኃጢአተኞች ስለ ተሰቀለና ስለ ተነሣ ነው። እናም ክርስቶስ ያንን ይቅርታ በወንጌሉ አማካኝነት ያደርሳል — በተሰበከው ቃል፣ በጥምቀት፣ በይቅርታ አዋጅ (Absolution)፣ እና በሥጋውና በደሙ። እምነት ክርስቶስ የሚሰጠውን ይቀበላል።

ለዚህ ነው የሉተራን ንስሐ ስለ ኃጢአት እጅግ አሳሳቢ፣ ስለ ይቅርታ ደግሞ እጅግ እርግጠኛ ሊሆን የቻለው።

ሕጉ ምንም ማሳበብ አይፈቅድም፦ "ኃጢአት ሠርተሃል።" ወንጌል ግን ምንም ተስፋ መቁረጥ አይፈቅድም፦ "ክርስቶስ ስለ ኃጢአተኞች ሞቷል፤"

ስለዚህ ክርስቲያን እግዚአብሔር እሁድ ጥዋት መሐሪ ይሆናል ወይ ብሎ ሳምንቱን ሙሉ ሲጨነቅ አይኖርም። እርሱ በየቀኑ በክርስቶስ ተስፋ ቃል ስር ይኖራል።

• ሲወድቅ፣ ይጸጸታል።

• ሕሊናው ሲከሰሰው፣ ወደ ወንጌል ይመለሳል።

• የተወሰነ ኃጢአት ሲያሠቃየው፣ ፓስተሩን ፈልጎ የክርስቶስን የግል የይቅርታ አዋጅ ሊሰማ ይችላል።

• የጌታ ቀን ሲመጣ ደግሞ፣ ከወንድሞቹና እህቶቹ ጋር ተቀላቅሎ እንደገና እንዲህ ይላል፦ "በድለናል። ጌታ ሆይ ማረን።"

ክርስቶስ በሳምንቱ ውስጥ ስለሌለ አይደለም፤ ይልቁንም ክርስቶስ ከተሰበሰበው ሕዝቡ መካከል ዘወትር የሚያስፈልጋቸውን ነገር — እራሱን — እንደገና ሊሰጣቸው ስለሚገኝ ነው።

ስለዚህ የክርስቲያን ሕይወት እንዲህ አይደለም፦

ኃጢአት → እስከ እሁድ መጠበቅ → ይቅርታ → እንደገና መደገም።

ይልቁንም እንዲህ ነው፦

ጥምቀት → የዕለት ተዕለት ንስሐ → የዕለት ተዕለት እምነት → ዘወትር ክርስቶስን መቀበል → የጋራ ንስሐ → የይቅርታ አዋጅ (Absolution) → ቃል → ምስጢራተ-ቤተክርስቲያን → ወደ ዓለም መመለስ → እንደገና የዕለት ተዕለት ንስሐ።

ወይም ሉተር በታዋቂው አባባሉ እንዳለው፦

" የምእመናን ሙሉ ሕይወት የንስሐ ሕይወት ሊሆን ይገባል።"

እናም ክርስቲያኖች ያለ ተስፋ መቁረጥ እንዲህ ዓይነቱን ሕይወት መኖር የሚችሉበት ምክንያት፣ የክርስቶስ ሙሉ ሕይወት አስቀድሞ ስለ እነርሱ ስለ ተሰጠ ነው።